Nộp thuế thu nhập cá nhân
Thuế thu nhập cá nhân
Nộp thuế thu nhập cá nhân có thể hiểu là khoản tiền thuế mà người có thu nhập phải trích nộp một phần tiền lương hoặc từ các nguồn thu khác vào ngân sách mà chính xác nhà nước sau khi đã tính các khoản được giảm trừ.
Đối tượng mà khi xác nhận phải nộp thuế thu nhập cá nhân gồm:
Cá nhân cư trú: Thu nhập chịu thuế hay còn gọi là thu nhập phát sinh trong và ngoài lãnh thổ Việt Nam. Không phân biệt nơi trả thu nhập.
Cá nhân không cư trú: Thu nhập thường sẽ phải chịu thuế là thu nhập phát sinh tại Việt Nam. Không phân biệt đối với việc nơi trả và nhận thu nhập.
Khi nào phải nộp thuế thu nhập cá nhân?
Như định nghĩa nêu trên, thu nhập tính cách nộp thuế thu nhập cá nhân chỉ được tính sau khi đã trừ các khoản được giảm trừ.
Các khoản giảm trừ có thể xác định khi tính nộp thuế thu nhập cá nhân bao gồm
Các khoản giảm trừ khi tính nộp thuế thu nhập cá nhân: Giảm trừ gia cảnh, các khoản đóng bảo hiểm, quỹ…
Giảm trừ gia cảnh
Mỗi người nộp thuế thu nhập cá nhân theo lẽ thường sẽ luôn được giảm trừ 9 triệu đồng/tháng (tức 108 triệu đồng/năm)
Mỗi người phụ thuộc sẽ chắc chắn được giảm từ 3.600.000 đồng/tháng.
Người phụ thuộc sẽ thực chất là người mà đối tượng nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng. Bao gồm:
Trẻ mà khi chưa thành niên; con bị tàn tật, không có khả năng lao động;
Các cá nhân không bào gồm người có thu nhập hoặc có thu nhập không vượt quá mức quy định, bao gồm con thành niên đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề; vợ hoặc chồng khi lấy nhau mà không có khả năng lao động; bố, mẹ đã hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động; những người khác không nơi nương tựa mà vẫn muốn phải là người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng.
Người nộp thuế có thu nhập từ 9.000.000 đồng/tháng trở xuống không phải khai người phụ thuộc.
Người nộp thuế có thu nhập từ 9.000.000 đồng/tháng trở lên và có người phụ thuộc thì sẽ phải khai và đăng ký người doanh nghiệp, với người sử dụng lao động. Doanh nghiệp tổng hợp lại. Và nộp tờ khai đăng ký thuế, tờ khai đăng ký người phụ thuộc cho cơ quan thuế trực tiếp quản lý.
Các khoản chi trả cho việc đóng bảo hiểm, quỹ hưu trí tự nguyện
Người lao động sẽ phải bắt buộc tiến hành các bước tham gia bảo hiểm và các khoản đóng quỹ hưu trí tự nguyện. Các khoản đóng bảo hiểm bao gồm: bảo hiểm y tế; hay các loại bảo hiểm xã hội; bảo hiểm thất nghiệp; bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp đối với một số ngành nghề phải tham gia bảo hiểm một cách có thể nói là bắt buộc.
Mức đóng vào, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện theo quy định được trừ ra khỏi thu nhập chịu thuế theo thực tế phát sinh nhưng tối đa không quá một (01) triệu đồng/tháng. Mức đóng bảo hiểm sẽ thực hiện theo pháp luật về an sinh xã hội.
Các khoản phí khác chính: từ thiện, nhân đạo, khuyến học
Các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học được trừ vào thu nhập chịu thuế đối với thu từ tiền lương, tiền công trước khi tính thuế của người nộp thuế là cá nhân cư trú.
Mức giảm trừ tối đa phải đảm bảo không vượt quá thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công của năm tính thuế phát sinh đóng góp từ thiện nhân đạo, khuyến học.
Như vậy, chúng ta có thể kết luận một cách rõ ràng rằng:
Người lao động có thu nhập từ 9.000.000 đồng/ tháng trở xuống sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Công thức nộp thuế thu nhập cá nhân
Căn cứ tính thuế nhanh chóng khi đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công là thu nhập tính thuế và thuế suất.
Công thức tính như sau
Nộp thuế thu nhập cá nhân = Thu nhập tính thuế – Thuế suất
Trong đó:
Thu nhập tính thuế sẽ luôn là được xác định bằng thu nhập chịu thuế trừ các khoản giảm trừ (đã nêu trên).
Thuế suất sẽ phần nào được áp dụng theo Biểu thuế lũy tiến từng phần. Gồm 7 bậc với mức thuế suất chính khoảng là từ 5-35% đối với từng mức thu nhập tính thuế/tháng.
Ví dụ cách tính nộp thuế thu nhập cá nhân
Bà Minh quyết định tiến hành ký hợp đồng lao động không thời hạn với Công ty B có thu nhập từ tiền lương, tiền công trong tháng 01/2019 như sau:
Lương thực tế: 30 triệu
Bà đóng bảo hiểm (BHXH 8%, BHYT 1,5%, BHTN 1%) trên mức lương 20 triệu
Bà không có người phụ thuộc
Nộp thuế thu nhập cá nhân của bà Minh trong tháng 01/2019 được tính như sau:
Thu nhập chịu thuế = 30 triệu (không có bào gồm tất cả các khoản thu nhập được miễn thuế)
Bà Minh được giảm trừ gia cảnh cho bản thân: 9 triệu
Nộp thuế thu nhập cá nhân = 1.95 triệu + [20% * (18,9 triệu – 18 triệu)] = 2,13 triệu
Hoặc nộp thuế thu nhập cá nhân = 20% * 18,9 triệu – 1,65 triệu = 2,13 triệu.
Vậy tháng 1/2017 bà Minh phải nộp thuế thu nhập cá nhân là 2,13 triệu đồng.
Số thu thuế TNCN tăng mạnh hằng năm
Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến sẽ thông qua nghị quyết tăng mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế tăng từ 9 triệu đồng/người/tháng hiện nay lên 11 triệu đồng/tháng và người phụ thuộc sẽ nâng từ 3,6 triệu đồng/người/tháng lên thành 4,4 triệu đồng/người/tháng. Theo tính toán của Bộ Tài chính thì theo như vậy thì trước đó, mọi đối tượng sẽ được giảm thuế khi tăng mức giảm trừ gia cảnh, trong đó mức độ giảm số thuế phải nộp của nhóm người mà một khi đã nộp thuế ở bậc thuế thấp sẽ cao hơn so với những người nộp thuế ở bậc thuế cao.
Tính đến cuối năm 2019 đã có 28 triệu cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công được cấp mã số nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Tổng số người lao động có thu nhập từ tiền lương, tiền công luôn được tăng qua từng năm, từ 103 - 126% giai đoạn 2017 - 2019. Số người phụ thuộc cũng tăng qua từng năm, tương ứng từ 103 - 123% trong giai đoạn này.
Số người nộp thuế ở bậc 1 (có thu nhập tính thuế đến 5 triệu đồng/tháng) chiếm gần một nửa người nộp thuế có thu nhập từ tiền lương, tiền công, ở mức 3,057 triệu người; kế đến số lượng nộp thuế bậc 4 (có thu nhập tính thuế từ 18 - 32 triệu đồng/tháng) đứng thứ 2, lên hơn 2,7 triệu người…
Số thu về thuế TNCN từ tiền lương, tiền công liên tục tăng qua các năm như năm 2017 tăng 120% so với năm 2016, năm 2018 tăng 124% so với những năm trước tăng 108% so với năm 2018. Tổng thuế TNCN từ tiền lương, tiền công hay thậm chí là nộp vào ngân sách 79.219 tỷ đồng, tăng hơn 30.000 tỷ đồng so với năm 2016. Mặc dù số lượng người nộp thuế ở bậc 1 đông nhất nhưng số tiền thuế ở mức 6.561 tỷ đồng, bậc 4 đạt 8.526 tỷ đồng. Số lượng người có mức thu nhập ở bậc 7 (có thu nhập tính thuế trên 80 triệu đồng/tháng) chỉ 37.602 người nhưng số thuế nộp lên 33.074 tỷ đồng, số thuế nộp bình quân gần 880 triệu đồng mỗi người.
Thu nhập khi nào sẽ không phải nộp thuế ?
Theo quy định hiện nay, người có thu nhập theo thống kê đến 15 triệu đồng/tháng, có 1 người phụ thuộc phải nộp thuế ở mức 120.000 đồng/tháng, chiếm 0,8% thu nhập. Với việc tăng mức giảm trừ gia cảnh mới, thì phần nào đó người lao động có thu nhập như trên sẽ không còn phải nộp thuế.
Tương tự, với mức thu nhập đến 20 triệu đồng/tháng, có 1 người phụ thuộc, người nộp thuế hiện nay đóng 490.000 đồng/tháng, chiếm tương đương 2,5% thu nhập thì theo ngưỡng thuế mới, người này có thể chấp nhận rằng còn nộp thuế số tiền 230.000 đồng/tháng, chiếm 1,2% thu nhập và số thuế giảm hơn 48% số thuế nộp hiện hành. Đối với người có thu nhập 70 triệu đồng/tháng, có 1 người phụ thuộc, hiện đóng 11,37 triệu đồng/tháng (chiếm 16,2% thu nhập), số thuế phải nộp theo ngưỡng mới sẽ là 10,53 triệu đồng (chiếm 15% thu nhập), giảm đáng kể thống kê khoảng 7% số thuế phải nộp so với hiện hành…
Theo đề xuất của Chính phủ, mức giảm trừ gia cảnh mới sẽ được tính toán và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2020, do theo quy định hiện hành kỳ tính thuế tiền công, tiền lương của doanh nghiệp sẽ tiến hành được tính theo năm, từ ngày 1.1. Các trường hợp đã tạm nộp thuế theo mức giảm trừ gia cảnh 9 triệu đồng/tháng, 3,6 triệu đồng với mỗi người phụ thuộc thì sẽ được xác định lại số nộp thuế thu nhập cá nhân phải nộp theo mức giảm trừ gia cảnh mới khi quyết toán thuế TNCN năm 2020.