Nghị định 63 đấu thầu
Ưu tiên chọn nhà thầu và vận dụng nhiều lao động địa phương
Để dễ dàng, thuận tiện thực hiện ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu, Nghị định 63 đấu thầu đã bổ sung quy định hoàn toàn mới về các nguyên tắc xác định rõ ràng về vấn đề ưu đãi so với trước đây. Cụ thể, gồm 03 nguyên tắc sau:
Sau khi tính ưu đãi, Nghị định 63 đấu thầu quy định nếu các hồ sơ dự thầu, đề xuất xếp hạng ngang nhau thì ưu tiên chọn nhà thầu có đề xuất chi phí trong nước sẽ đáp ứng cao hơn hoặc sử dụng nhiều lao động địa phương hơn. Tiêu chí này phần lớn khi tính trên giá trị tiền lương, tiền công chi trả;
Nếu nhà thầu là người được hưởng nhiều ưu đãi thì Nghị định 63 đấu thầu ban hành chỉ được hưởng loại ưu đãi cao nhất theo quy định của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu;
Với gói thầu hỗn hợp, việc tính ưu đãi sẽ dựa theo căn cứ vào tất cả đề xuất của nhà thầu trong tư vấn, cung cấp hàng hóa, xây dựng. Trong đó, nhà thầu sẽ đáp ứng việc được hưởng ưu đãi khi mà chẳng may có đề xuất chi phí trong nước từ 25% trở lên giá trị công việc của gói thầu.
Đặc biệt: Với gói thầu xây lắp có giá không quá 05 tỷ đồng Nghị định 63 đấu thầu chỉ cho phép nhà thầu là doanh nghiệp cấp nhỏ hoặc siêu nhỏ tham gia và ưu tiên xếp hạng cao hơn cho nhà thầu chính là có mặt tại những nơi triển khai gói thầu nếu có nhiều hồ sơ xếp hạng ngang nhau.
Báo đấu thầu không nhất thiết sẽ phải phát hành hằng ngày
Điều 8 theo Nghị định 63 đấu thầu nêu rõ các thông tin về kế hoạch lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, thông tin mời chào hàng, thông báo mời thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu, mở thầu… đều phải được đăng tải lên Báo đấu thầu.
Trước đây, tại Nghị định 85, báo đấu thầu chắc chắn là phải được phát hàng ngày, cung cấp thông tin về đấu thầu. Tuy nhiên, đến Nghị định 63 đấu thầu năm 2014, quy định này đã không còn được đề cập đến.
Theo đó, việc cung cấp và đăng tải tất cả mạng lưới thông tin về đấu thầu được quy định tại Điều 7 Nghị định 63 đấu thầu này như sau:
Thông báo mời quan tâm, chính là việc tiến hành mời sơ tuyển và hàng loạt các thông báo khác từ thông báo mời chào hàng, thông báo mời thầu phải cung cấp cho Báo đấu thầu trong thời hạn tối thiểu là 05 ngày trước ngày dự kiến phát hành và sẽ được chắc chắn 1 điều đăng tải 01 kỳ trên Báo đấu thầu;
Trong thời hạn 02 ngày kể từ khi các tổ chức tiến hành hoạt động tự đăng tải thông tin mời quan tâm, mời sơ tuyển, mời chào hàng, mời thầu; Thông tin xử lý vi phạm pháp luật hiện ban hành về đấu thầu… thì Báo đấu thầu có trách nhiệm đăng tải 01 kỳ…
Tăng giá bán lên đến 2 triệu đồng
Trước đây tại Điều 6 Nghị định 85, mức giá bán được quy định một bộ hồ sơ mời thầu có bao gồm cả thuế do chủ đầu tư quyết định căn cứ quy mô, tính chất của toàn bộ những gói thầu nhưng tối đa sẽ luôn là không quá 01 triệu đồng với đấu thầu trong nước hoặc theo thông lệ đấu thầu quốc tế.
Hiện nay, theo quy định tại Điều 9 Nghị định 63 đấu thầu thì chủ đầu tư có thể quyết định mức giá bán 01 bộ hồ sơ mời thầu, yêu cầu (gồm cả thuế) với:
Hồ sơ đấu thầu trong nước mà đích chính là trong Nghị định 63 đấu thầu: Tối đa là 02 triệu đồng với hồ sơ mời thầu; 01 triệu đồng với hồ sơ yêu cầu;
Hồ sơ đấu thầu quốc tế: Vẫn giữ nguyên theo mức giá bán chính năm đầu của thông lệ đấu thầu quốc tế.
Như vậy, so với các quy định trước đây, giá bán một bộ hồ sơ mời thầu chắc chắn là đã tăng gấp đôi, lên 02 triệu đồng và bổ sung thêm giá bán hồ sơ yêu cầu để có thể là phù hợp với quy định tại Luật Đấu thầu mới nhất.
Giảm hạn mức chỉ định thầu với nhiều gói khác nhau
Mặc dù tăng giá bán một hồ sơ mời thầu nhưng so với trước đây, Nghị định 63 đấu thầu đã giảm hạn mức chỉ định thầu với gói thầu cung cấp sản phẩm, dịch vụ công:
Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, dịch vụ công: Nghị định 63 đấu thầu quy định không quá 500 triệu đồng (trước đây gói thầu dịch vụ tư vấn có giá rơi vào khoảng không quá 03 tỷ đồng);
Gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp, mua thuốc, vật tư y tế, sản phẩm công: Không thể nào chắc quá 01 tỷ đồng (trước đây gói thầu mua sắm hàng hóa và nhất định có giá không quá 02 tỷ đồng);
Gói thầu thuộc dự toán mua sắm thường xuyên: Giữ nguyên vẹn tổng giá trị hạn mức không quá 100 triệu đồng.
2 trường hợp hợp đồng được thanh lý
Đây tiếp tục là một trong những nội dung đáng quan tâm nhất hiện nay mà mới nhằm để đáp ứng phù hợp với các quy định của Luật Đấu thầu năm 2013. Theo đó, quy định về việc chắc chắn sẽ được tiến hành hoạt động thanh lý hợp đồng được nêu tại Điều 99 Nghị định 63 đấu thầu với 02 trường hợp:
Các bên đã và đang hoàn thành nghĩa vụ theo hợp đồng đã ký;
Hợp đồng bị chấm dứt (hủy bỏ) sẽ dựa trên quy định của pháp luật.
Trong đó, việc thanh lý hợp đồng chắc chắn sẽ phải được hoàn tất bằng biên bản thống nhất được ký giữa hai bên. Biên bản này có thể được tiến hành mà lập riêng hoặc như 01 phần của biên bản nghiệm thu đợt cuối cùng hoặc biên bản thống nhất chấm dứt hợp đồng.
Lúc này, hợp đồng theo Nghị định 63 đấu thầu sẽ bắt đầu là được coi khi đã thanh lý trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày các bên tham gia hợp đồng hoàn thành trách nhiệm sẽ phải có mặt trong biên bản thanh lý.
Với các trường hợp phức tạp hoặc có quy mô lớn thì Nghị định 63 đấu thầu quy ước thời hạn thanh lý hợp đồng được kéo dài đến 90 ngày.
Như vậy, có thể thấy, việc ký kết hợp đồng trong lĩnh vực đấu thầu về bản chất vẫn được coi là hợp đồng dân sự, là văn bản pháp lý ràng buộc trách nhiệm của phần lớn các bên trong quá trình thực hiện hợp đồng. Do đó, việc bổ sung thêm quy định mới như vậy là hoàn toàn hợp lý, đảm bảo sự thống nhất giữa các văn bản pháp luật.
3 hình thức ban hành để xử lý vi phạm trong đấu thầu
Nghị định 63 đấu thầu đã quy hoạch lại và quy định chi tiết:
04 biện pháp tiến hành và xử lý vi phạm trong đấu thầu gồm:
Cảnh cáo, phạt tiền: Tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về đấu thầu thì sẽ ban hành theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và sẽ phát triển đầu tư quy định tại Nghị định số 50/2016/NĐ-CP;
Cấm tham gia hoạt động đấu thầu theo Nghị định 63 đấu thầu: Đưa, nhận, môi giới hối lộ; Lợi dụng chức vụ quyền hạn để can thiệp bất hợp pháp vào hoạt động đấu thầu; Thông thầu…
Truy cứu trách nhiệm hình sự: Cá nhân vi phạm pháp luật về đấu thầu mà một khi đã cấu thành tội phạm theo quy định tại Điều 222 Bộ luật Hình sự 2015;
Đặc biệt: Cán bộ, công chức có hành vi vi phạm pháp luật về đấu thầu thì chắc chắn 1 điều sẽ còn bị xử lý theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức.
Miễn phí hồ sơ mời thầu khi lựa chọn nhà thầu qua mạng
Với các gói thầu tư vấn, dịch vụ tiến hành dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa và vân vân, xây lắp và hỗn hợp thì có thể lựa chọn nhà thầu qua mạng. Lúc này, bên mời thầu và nhà thầu phải thực hiện tiến hành tổng đăng ký 01 lần trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Đặc biệt: Bên mời thầu phát hành miễn phí toàn bộ bản hồ sơ mời quan tâm, mời sơ tuyển, mời thầu và hồ sơ yêu cầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Theo đó, quy trình lựa chọn nhà thầu qua mạng thực chất sẽ được thực hiện theo các bước:
Bước 1: Đăng ký tham gia hệ thống mạng đấu thầu theo khu vực quốc gia và tự đăng tải thông báo và phát hành miễn phí hồ sơ mời sơ tuyển, mời quan tâm, hay nói cách khác thậm chỉ cả việc mời thầu, mời chào hàng;
Bước 2: Nộp hồ sơ trên hệ thống mạng đấu thầu theo khu vực quốc gia;
Bước 3: Mở và giải mã hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ quan tâm, và các hồ sơ liên quan như hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất ngay sau thời điểm đóng thầu;
Bước 4: Sau khi đánh giá hồ sơ dự sơ tuyển, hồ sơ quan tâm, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất, bên mời thầu sẽ tiến hành nhập kết quả lựa chọn phần lớn dựa theo nhà thầu lên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Kết quả này được đăng tải công khai chỉ ngay lúc sau khi có quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu.
Ngoài ra, bên mời thầu còn có thể tiến hành việc xem hướng dẫn chi tiết về việc lựa chọn nhà thầu qua mạng tại Chương I Thông tư liên tịch số 07/TTLT-BKHĐT-BTC.
Trên đây là tổng hợp 07 điểm mới của Nghị định 63 đấu thầu hướng dẫn Luật Đấu thầu so với Nghị định 85 trước đây.