Dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết là gì?
Bệnh dạng sốt xuất huyết Dengue chính xác được coi là loại bệnh mắc phải khi nhiễm virus Dengue do muỗi Aedes aegypti hay còn gọi là muỗi vằn truyền nhiễm cho. Căn bệnh này đã được ghi nhận với dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết từ thế kỷ XIII, đã xảy ra trên 100 nước với số ca nhiễm bệnh lên đến 50-1000 ca mỗi năm. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã đặc biệt tiến hành xếp sốt xuất huyết vào nhóm những căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cần được quan tâm.
Bạn đọc có thể tham khảo dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết từ 2 căn bệnh truyền nhiễm phổ biến khác là viêm gan siêu vi A và viêm gan siêu vi B.
Triệu chứng bệnh
Ở thể bệnh nhẹ: bệnh nhân có triệu chứng:
Sốt cao đột ngột chính xác từ 39 đến 40 độ C, kéo dài 2 – 7 ngày, khó hạ sốt.
Đau đầu dữ dội chính xác phải ở vùng trán, sau nhãn cầu.
Có thể có nổi mẩn, phát ban.
Ở thể bệnh nặng: bao gồm toàn bộ tất cả các dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết trên kèm theo một hoặc nhiều dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết sau:
Dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết: Chấm xuất huyết ngoài da, chảy máu cam, chảy máu chân răng, vết bầm tím chỗ tiêm, nôn/ói ra máu, đi cầu phân đen (do bị xuất huyết nội tạng).
Đau bụng, buồn nôn, kế đó ắt hẳn là chân tay lạnh, người vật vã, hốt hoảng (hội chứng choáng do xuất huyết nội tạng gây mất máu, tụt huyết áp), nếu không được cấp cứu và điều trị nhanh chóng rất kịp thời có thể dẫn đến tử vong.
Đối tượng dễ mắc sốt xuất huyết Dengue
Trái với suy nghĩ của nhiều người về dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết là chỉ trẻ em mới là đối tượng dễ mắc sốt xuất huyết, cả người lớn cũng có nguy cơ trong phần nào mắc sốt xuất huyết khi bị muỗi vằn đốt. Do vậy, không nên chủ quan với tình trạng về chính xác sốt cao kèm các biểu hiện đau đầu, đau nhức cơ khớp toàn thân. Ai cũng có thể mắc bệnh dạng sốt xuất huyết, từ người già hay đương nhiên là đến trẻ em, từ khu vực thành thị đến nông thôn.
Bệnh dạng sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm và dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết do virus Dengue gây nên. Bệnh truyền từ chủ yếu vẫn là người sang người, chủ yếu là do muỗi đốt. Virus gây bệnh dạng sốt xuất huyết thường tập trung có 4 tuýp D1, D2, D3, D4. Khi mắc bệnh thì cơ thể có miễn dịch tương đối mạnh với tuýp virus đó nhưng không đủ miễn dịch để phòng tất cả các tuýp virus khác. Vì vậy, về lý thuyết một người bình thường thì có thể mắc bệnh dạng sốt xuất huyết nhiều lần.
Hiện nay chưa có vaccine phòng bệnh dạng sốt xuất huyết, dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết là cách phòng bệnh tốt nhất là tránh để muỗi đốt thông qua việc ngủ màn, tiêu diệt muỗi, không để cho muỗi có cơ hội sinh sôi. Sốt xuất huyết hiện nay vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Việc điều trị chủ yếu là điều trị thuộc vô phần triệu chứng và theo dõi các dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết cần nhập viện.
Phân biệt chính xác nhất sốt xuất huyết với sốt thông thường
Bệnh dạng sốt xuất huyết biểu hiện chính xác qua ba giai đoạn:
Trong 2-3 ngày đầu: Bệnh nhân sốt cao liên tục, là dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết khó hạ sốt, đau đầu, đau mỏi người... Lúc này dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết dengue giống như toàn bộ tất cả các sốt do virus khác và chỉ phân biệt được bằng xét nghiệm. Sốt là phản ứng của cơ thể với tác nhân chủ yếu dẫn tới gây bệnh, mức độ sốt cao hay thấp tùy thuộc vào phản ứng của cơ thể mạnh hay yếu, nhiệt độ vượt quá 37.5 độ C chính xác hẳn sẽ là bị sốt, do đó một số bệnh nhân sốt xuất huyết có thể chỉ sốt nhẹ nên không để ý.
Từ cuối ngày thứ 3 đến ngày thứ 7: Bệnh nhân bắt đầu có dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết lui sốt nhưng có thể xuất hiện các biến chứng như tăng tính thấm thành mạch gây cô đặc chủ yếu là máu, giảm tiểu cầu, có thể gây sốt xuất huyết nổi mẩn đỏ ở các mức độ khác nhau. Một số bệnh nhân bắt đầu có các triệu chứng như việc chảy máu bất thường do giảm tiểu cầu: chảy máu cam, chảy máu chân răng, xuất huyết dưới da, kinh nguyệt nhiều bất thường, hay thậm chí cả việc nôn ra máu hay đi ngoài phân đen...
Từ ngày thứ 7: Các dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết trên sẽ hồi phục, bệnh nhân có thể xuất hiện các nốt ban trên da và ngứa. Triệu chứng ngứa thực sự luôn có thể tồn tại một vài ngày.
Đối với phần lớn bệnh sốt phát ban, sốt siêu vi khác:
Bệnh nhân sốt cao nhưng không phải dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết mà là sốt từng cơn, kèm các triệu chứng viêm ở đường hô hấp trên như: Ho, chảy nước mũi, đau họng, hay thậm chí đau nhức toàn thân, có thể có hoặc không có phát ban...
Có thể thấy, với các đặc điểm chẳng hạn như sốt cao kèm đau nhức cơ, đau đầu, phát ban…, dễ nhận ra hầu như sốt xuất huyết dengue rất giống với các dạng sốt siêu vi hay sốt phát ban thì theo lẽ thông thường khác. Để phân biệt được bệnh cần theo dõi triệu chứng và các dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết đặc biệt: các nốt nổi mẩn đỏ trong sốt phát ban sẽ biến mất nhanh thậm chí tức thì sau khi thực hiện căng da. Nếu vết ban đỏ vẫn còn hoặc biến mất rất chậm chạp chắc chắn thì có thể là sốt xuất huyết nổi mẩn đỏ.
Cách tốt nhất để phân biệt được chính xác các loại sốt là đến các cơ sở y tế để xét nghiệm máu. Kết quả xét nghiệm công thức máu trong chính những loại bệnh dạng sốt xuất huyết dengue sẽ thấy bạch cầu và tiểu cầu giảm, xét nghiệm kháng nguyên Test Dengue (+) dương tính. Còn đối với các loại sốt còn lại thì có thể đảm bảo hầu như công thức máu bình thường, xét nghiệm kháng nguyên sốt xuất huyết Test Dengue (-) âm tính.
Điều đáng lưu ý nhất trong các dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết là với sốt phát ban hoặc sốt do virus thông thường, khi lui sốt nghĩa là bệnh đã khỏi dần. Tuy nhiên với sốt xuất huyết dengue thì chắc chắn một khi lui sốt là bắt đầu bước vào giai đoạn biến chứng nguy hiểm, cần phải đến cơ sở y tế để khám, xét nghiệm theo dõi theo tình trạng hàng ngày để phát hiện sớm những biến chứng và xử trí kịp thời.
Phòng bệnh dạng sốt xuất huyết
Đậy kín tất cả các dụng cụ phần lớn để chứa nước có thể chứa loăng quăng, bọ gậy như: bể nước ăn, giếng nước, chum, vại, thùng phuy, bể nước nhà vệ sinh, thùng, xô, chậu, các dụng cụ khác biệt chẳng hạn như lon, chai, lọ v..v để muỗi không vào đẻ trứng.
Thực hiện thường xuyên các biện pháp ngăn ngừa chính từ dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết bằng việc diệt loăng quăng/bọ gậy bằng cách thả cá vào dụng cụ chứa nước lớn; thau rửa dụng cụ chứa nước chính xác phải vừa và nhỏ như bát kê chân chạn, lọ hoa, khay nước của tủ lạnh hay điều hòa, máng thoát nước, máng gia súc/gia cầm, bể cây cảnh; lật úp các dụng cụ không chứa nước; thay nước bình hoa/bình bông; bỏ muối, dầu hoặc hóa chất diệt lăng quăng/bọ gậy vào bát nước kê chân chạn, các ổ nước đọng.
Loại bỏ, lật úp các vật liệu phế thải, hay thậm chí cả các hốc nước tự nhiên không cho muỗi đẻ trứng như chai, lọ, hũ, mảnh chai, chum vại vỡ, vỏ dừa, mảnh lu vỡ, hay chẳng hạn lốp/vỏ xe cũ, hốc tre, bẹ lá v..v
Ngủ màn, mặc quần áo đảm bảo phải đủ dài phòng muỗi đốt ngay cả ban ngày.
Tích cực phối hợp với ngành y tế thật cẩn thận nghiêm ngặt trong các đợt phun hóa chất phòng, chống dịch.
Khi bị sốt đến ngay tất cả những cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị. Không tự ý điều trị tại nhà